مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، امروز در پیامی مستقیم خطاب به کشورهای خلیج فارس خواستار «وحدت، همکاری و همبستگی دفاعی» کشورهای مسلمان شد و از دولتهای خلیج فارس خواست «دشمن واقعی» را شناسایی کنند. این پیام در شرایطی منتشر شده که جنگ ششماهه عملاً امنیت کشورهای خلیج فارس را نیز درگیر کرده است. اهمیت آن در این است که تهران اکنون میکوشد شکاف خود با دولتهای عرب خلیج فارس را کاهش دهد و بحران را در قالب تقابل منطقهای با آمریکا و اسرائیل بازتعریف کند.
آمریکا همزمان فشار اقتصادی را فراتر از ایران گسترش داده است. واشنگتن روز ۲۸ اوت دسترسی شعبههای اماراتی Banque Misr مصر به معاملات دلاری را هدف گرفت و خزانهداری آمریکا مدعی شد این شعبهها بین ژانویه ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۶ حدود ۱.۸ میلیارد دلار تراکنش برای ۱۰۳ شرکت مرتبط با شبکههای مالی ایران پردازش کردهاند. بانک مرکزی مصر و وزارت خارجه این کشور با آمریکا در تماساند؛ شعبههای داخل مصر مشمول این اقدام نشدهاند.
عراق در حال تبدیلشدن به یکی از نقاط حساس فشار مالی آمریکا بر ایران است. رویترز گزارش داده واشنگتن میتواند از وابستگی عراق به نظام دلاری برای محدودکردن مسیرهای تجاری ایران استفاده کند؛ تجارت عراق و ایران در ۲۰۲۵ بیش از ۱۰ میلیارد دلار بوده و بغداد سالانه حدود ۴ تا ۵ میلیارد دلار بابت گاز ایران پرداخت میکند. بنابراین فشار بیشتر آمریکا بر شبکه مالی عراق میتواند پیامد مستقیم برای برق و انرژی عراق داشته باشد.
جمعبندی: خبر مهم امروز بیشتر ژئوپلیتیکی و اقتصادی است تا نظامی: تهران تلاش میکند کشورهای خلیج فارس را از صفبندی کامل با واشنگتن دور کند، در حالی که آمریکا برای فشار بر ایران، حلقه مالی را به امارات، مصر و عراق گسترش میدهد. این تقابل میتواند در مرحله بعد، بیش از میدان جنگ، بر بانکها، تجارت، انرژی و مسیرهای پرداخت منطقه اثر بگذارد.
منابع:
Reuters — پیام مجتبی خامنهای به کشورهای خلیج فارس
Reuters — تحریم شعبههای Banque Misr و فشار مالی آمریکا
Reuters — عراق بهعنوان حلقه حساس فشار مالی بر ایران
هیئت تحریریه آدپ