در پی حملات گسترده نظامی ایالات متحد آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران و پاسخ موشکی تهران به چند کشور خاورمیانه، موجی از واکنشهای سیاسی و دیپلماتیک در جهان شکل گرفت. اتحادیه اروپا، بریتانیا و شماری از کشورهای اروپایی خواستار «خویشتنداری حداکثری» و بازگشت فوری به دیپلماسی شدند، در حالی که روسیه این حملات را «ماجراجویی خطرناک» خواند و برخی کشورها نیز نسبت به خطر تبدیل بحران به یک درگیری منطقهای گسترده هشدار دادند.
در پی حملات گسترده نظامی ایالات متحد آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران و متعاقب آن شلیک موشکهایی از سوی تهران به سوی چند کشور خاورمیانه، موجی از واکنشهای دیپلماتیک در جهان شکل گرفت. بسیاری از دولتها و نهادهای بینالمللی خواستار «خویشتنداری»، «کاهش فوری تنش» و بازگشت به مسیر دیپلماسی شدهاند و نسبت به خطر گسترش درگیری در منطقه هشدار دادهاند
اتحادیه اروپا ضمن خطرناک خواندن تحولات اخیر اعلام کرد که کارکنان غیرضروری خود را از خاورمیانه خارج میکند. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، برنامههای موشکهای بالستیکی و هستهای جمهوری اسلامی ایران و حمایت آن از گروههای تروریستی را «تهدیدی جدی برای امنیت جهانی» دانست. او تأکید کرد حفاظت از غیرنظامیان و رعایت حقوق بینالملل بشردوستانه در اولویت است و شبکههای کنسولی کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای تسهیل خروج شهروندان اروپایی فعال شدهاند.
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز با اشاره به وضعیت «نگرانکننده» ایران، ایمنی هستهای را «امری حیاتی» خواند و گفت جلوگیری از هر اقدامی که به تشدید تنش یا تضعیف نظام جهانی منع گسترش سلاحهای اتمی منجر شود، اهمیت اساسی دارد. او به همراه رئیس شورای اروپا خواستار «خویشتنداری حداکثری» و حفاظت از غیرنظامیان شد.
دولت بریتانیا اعلام کرد که نمیخواهد وضعیت حاضر به «یک درگیری منطقهای گستردهتر» تبدیل شود. سخنگوی دولت بریتانیا با انتشار بیانیهای گفت : لندن توان دفاعی خود را در منطقه تقویت کرده و آماده حفاظت از منافع خود است. به گفته او، امنیت اتباع بریتانیایی در منطقه «اولویت اصلی» است.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، اقدام نظامی ایالات متحد آمریکا و اسرائیل را «یکجانبه» توصیف کرد و همزمان اقدامات حکومت ایران و سپاه پاسداران را نیز محکوم نمود. او خواستار «کاهش فوری تنشها» شد.
وزارت خارجه اوکراین نیز اعلام کرد که آنچه رخ داده نتیجه «خشونت و سرکوب حکومت ایران» است. در بیانیه این وزارتخانه آمده است که حکومت تهران فرصتهای متعددی برای جلوگیری از سناریوی خشونتآمیز داشته است. کییف همچنین حمایت خود را از «مردم ایران و خواست مشروع آنان برای امنیت، آزادی و رفاه» اعلام کرد.
نخستوزیر استرالیا اعلام کرد که کشورش از اقدام ایالات متحد آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای حمایت میکند. او برنامه هستهای ایران را تهدیدی برای صلح و امنیت جهانی دانست و گفت کانبرا از تلاشها برای جلوگیری از بیثباتی بیشتر پشتیبانی میکند.
روسیه اما، حملات ایالات متحد آمریکا و اسرائیل را «ماجراجویی خطرناک» خواند که به ادعای کرملین منطقه را به سوی «فاجعه انسانی، اقتصادی و حتی احتمالا پرتوی» سوق میدهد. وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که هدف این حملات «سرنگونی دولتی است که حاضر به تسلیم در برابر زور و برتری طلبی نشده است».
دیمیتری مدودف، رئیسجمهور پیشین روسیه و معاون شورای امنیت این کشور، نیز گفت ایالات متحد آمریکا با این حملات «چهره واقعی خود» را نشان داده و مذاکرات پیشین با ایران «پوششی بیش نبوده است».
وزیر خارجه پاکستان در تماس تلفنی با همتای ایرانی خود «حملات غیرموجه» آمریکا و اسرائیل را به شدت محکوم کرد و خواستار توقف فوری تشدید تنشها از طریق بازگشت فوری به دیپلماسی شد. وزیر خارجه سوئد با اشاره به اینکه حکومت ایران مسئول بخش مهمی از روند منفی اخیر است، از همه طرفها خواست در «منطقهای که از پیش نیز ملتهب است» خویشتنداری کنند و به مذاکرات دیپلماتیک بازگردند.
نخستوزیر لبنان اعلام کرد کشورش نخواهد پذیرفت به درگیری نظامی کشیده شود و وارد «ماجراجوییهایی که امنیت و وحدت لبنان را تهدید کند» نخواهد شد. این موضع در حالی بیان شده که نگرانیهایی درباره احتمال ورود حزبالله به درگیریها در طرفداری از رژیم ایران وجود دارد.
اتحادیه آفریقا خواستار «کاهش فوری تنشها» شد و هشدار داد که هرگونه تشدید تنش ها و درگیریها بیشتر میتواند بیثباتی جهانی را افزایش دهد و پیامدهای جدی برای بازار انرژی، امنیت غذایی و تابآوری اقتصادی، بهویژه در آفریقا، به همراه داشته باشد.
وزیر مشاور در امور نیروهای مسلح فرانسه اعلام کرد که اولویت این کشور حفاظت از شهروندان و نیروهای فرانسوی مستقر در منطقه خاور نزدیک و خاورمیانه است. او گفت فرانسه وضعیت را بهصورت لحظهای زیر نظر دارد.
وزارت خارجه اندونزی اعلام کرد که رئیسجمهوری این کشور در صورت موافقت دو طرف، آماده میانجیگری میان واشنگتن و تهران است و حتی میتواند برای این منظور به تهران سفر کند. جاکارتا خواستار خویشتنداری و ترجیح دیپلماسی بر تشدید تنش شد.
وزیر خارجه نروژ هم گفت که حملات انجامشده، که از سوی اسرائیل «پیشگیرانه» توصیف شدهاند، با حقوق بینالملل سازگار نیستند. او تأکید کرد که اقدام پیشگیرانه مستلزم وجود تهدیدی قریبالوقوع است و از طرفها خواست از فرصتهای دیپلماتیک صرف نظر نکنند.
