بغداد قراردادهایی با شرکتهای بینالمللی و داخلی برای انتقال نفت از مسیرهای جایگزین در نظر گرفته است. این تصمیم نشان میدهد عراق بحران هرمز را دیگر صرفاً موقتی نمیبیند. این اقدام عراق در کنار طرح بلندمدت خط لوله عراق–سوریه–بانیاس قرار دارد؛ پروژهای دستکم ۱۵ میلیارد دلاری که حدود چهار سال زمان میبرد و ظرفیت بالقوه آن حدود ۲ میلیون بشکه در روز است. آمریکا از این مسیر بهعنوان راهی برای کاهش وابستگی عراق به هرمز حمایت میکند.
- چین نیز همچنان هرمز و بابالمندب را دور میزند: شرکتهای دولتی بزرگ کشتیرانی چین از اواخر ژوئیه عبور از این دو گلوگاه را متوقف کرده و انتقال کشتیبهکشتی نفت را در نزدیکی فجیره و بنادر عمان افزایش دادهاند. این شرکتها پیش از بحران حدود نیمی از واردات نفت چین از خاورمیانه را جابهجا میکردند.
- تردد کشتیها در هرمز همچنان بهشدت پایین مانده و امروز نفت برنت به ۹۱٫۴۷ دلار رسید؛ بالاترین سطح از ۳۰ ژوئیه. رویترز میگوید مالکان کشتیها عمدتاً از عبور از تنگه خودداری میکنند و بازار اکنون ریسک یک اختلال طولانیتر در عرضه انرژی را در قیمتها لحاظ میکند.
- عراق یک اقدام عملی تازه انجام داده است: کابینه سازوکار جدیدی برای صادرات نفت از چند مسیر و از طریق شرکتهای بینالمللی و داخلی تصویب کرده که قراردادهای آن از ۱ سپتامبر برای سه ماه اجرا میشود. این مهم است، زیرا بغداد عملاً در حال کاهش وابستگی صادرات نفت خود به هرمز است.
- آمریکا–ایران همچنان در بنبست کاملاند: ترامپ میگوید هیچ مذاکرهای در جریان نیست، در حالی که تهران میگوید هرمز تا اجرای شروط توافق ژوئن از سوی آمریکا بسته میماند. در عین حال، مقام ارشد ایرانی پیشتر از تغییر به وضعیت «کاملاً تهاجمی» در صورت شکست دیپلماسی خبر داده است.
یک تحول بالقوه مهمتر اما هنوز در حد گزارش است: فایننشالتایمز گزارش داده برخی منابع نزدیک به حکومت ایران میگویند تهران در صورت تشدید جنگ، گزینه حمله به اهداف نظامی آمریکا در جنوب و جنوبشرق اروپا، از جمله بلغارستان و قبرس، را بررسی کرده است. این حمله انجام نشده و گزارش درباره یک گزینه مورد بررسی است، نه تصمیم عملیاتی قطعی.
جمعبندی: مهمترین تغییر امروز تبدیل بحران هرمز به یک مشکل ساختاری برای صادرات نفت عراق و بازار جهانی انرژی است. همزمان، بنبست دیپلماتیک پابرجاست و گزارش مربوط به بررسی اهداف آمریکایی در اروپا—اگر تأییدهای بیشتری پیدا کند—میتواند نشانهای از خطر گسترش جغرافیایی جنگ باشد.
هیئت تحریریه آدپ
