یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته تهران در حال بررسی پاسخ واشنگتن به پیشنهادهای صلح ایران است. اولویت تهران، رفع محاصره دریایی بنادر ایران و بازگشایی تنگه هرمز است؛ اما دو طرف هنوز بر سر چگونگی پایان جنگ اختلاف جدی دارند.
این با گزارش AP درباره دیدار حدود سهساعته مقامهای آمریکایی و ایرانی در روز سهشنبه سازگار است؛ بنابراین میتوان گفت کانال مذاکره فعال است، ولی نشانهای از توافق نزدیک وجود ندارد.
هرمز همچنان تقریباً فلج است. دادههای کشتیرانی که رویترز منتشر کرده نشان میدهد روز سهشنبه فقط ۳ کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردهاند، در حالی که میانگین ۱۰روزه حدود ۱۵ کشتی بوده است. بنابراین برخلاف امیدهای دیپلماتیک، در وضعیت عملی کشتیرانی هنوز بهبود محسوسی دیده نمیشود.
نکته مهم درباره ایران–اسرائیل و آمریکا
سخنرانی روز گذشته مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل، برخلاف فضای مذاکره، موضع سخت تهران را نشان داد: او گفت ایران در برابر فشار آمریکا تسلیم نخواهد شد، اما همزمان در را برای دیپلماسی باز گذاشت. رویترز نیز همین دوگانگی را تأیید میکند.
بنابراین در حال حاضر دو روند همزمان وجود دارد:
دیپلماسی: تماس مستقیم/غیرمستقیم آمریکا و ایران ادامه دارد.
میدان: هرمز همچنان بهشدت محدود است و هیچ نشانه قطعی از کاهش پایدار تنش وجود ندارد.
یمن: بحران انسانی همچنان در حال تشدید است. برنامه جهانی غذا میگوید بیش از ۱۲۰ هزار نفر در داخل یمن آواره شدهاند و بیش از ۱۸ میلیون نفر با ناامنی غذایی مواجهاند. این رقم نسبت به گزارشهای قبلی تصویر روشنتری از پیامد انسانی گسترش جنگ ارائه میدهد.
جمعبندی
مهمترین خبر امروز این است که کانال مذاکره آمریکا–ایران باز مانده، اما هنوز شکاف اساسی بر سر هرمز و شرایط پایان جنگ وجود دارد. در همین زمان، تردد تجاری در هرمز به تنها چند کشتی در روز کاهش یافته است.
بنابراین فعلاً نباید صحبت از «نزدیک بودن توافق» کرد؛ واقعیت موجود بیشتر شبیه یک مذاکره شکننده در کنار ادامه بحران میدانی است.
منابع :
رویترز — اختلاف آمریکا و ایران بر سر پایان جنگ و هرمز
آسوشیتدپرس — دیدار مقامهای آمریکا و ایران در نیویورک
رویترز — کاهش شدید تردد کشتیها در هرمز
رویترز — بحران انسانی یمن و واکنش برنامه جهانی غذا
هیئت تحریریه آدپ