در این قسمت از «رسم نو»، پویان اصلانی با سیمین صبری—سخنگوی حزب دموکرات آذربایجان، پزشک و متخصص روانپزشکی، فمینیست اینترسکشنال و کنشگر حقوق کودک—درباره آذربایجان، قانون اساسی منطقهای و توزیع قدرت از پایین به بالا گفتوگو میکند.
این گفتوگو از برچسبهای کلی «تمرکزگرایی»، «فدرالیسم» و «تجزیه» عبور میکند و به چند پرسش نهادی و عملی میپردازد:
• قانون اساسی منطقهای چه تفاوتی با تمرکززدایی اداری، خودگردانی یا یک واحد فدرال دارد؟
• آذربایجان، مرزهای آن و جامعه سیاسیای که حق مشارکت در فرایند مؤسسان را دارد، چگونه باید تعریف شوند؟
• چه کسانی باید قانون اساسی منطقه را بنویسند و احزاب، زنان، نهادهای مدنی، شهروندان مستقل و گروههای کوچکتر چگونه باید در این فرایند نمایندگی شوند؟
• کدام حقوق بنیادین باید چنان تضمین شوند که نه حکومت مرکزی، نه حکومت منطقهای و نه اکثریت انتخاباتی حق نقض آنها را داشته باشند؟
• حق زبان مادری و آموزش، حقوق کودک و حقوق مخالفان و گروههای زبانی، دینی و اجتماعی کوچکتر چگونه باید تضمین شوند؟
• اختیارات مربوط به مالیات، منابع طبیعی، پلیس، دادگستری، محیطزیست و آموزش چگونه باید میان منطقه و حکومت سراسری تقسیم شوند؟
• پیشنویسهای منطقهای چگونه میتوانند به قانون اساسی مشترک ایران تبدیل شوند و چه نهادی باید اختلافها را حل کند؟
پرسش مرکزی برنامه این است: چگونه میتوان قدرت را از پایین به بالا توزیع کرد، بیآنکه سلطه حکومت مرکزی با سلطه اکثریت، حزب حاکم یا حکومت منطقهای جایگزین شود؟ هدف صرفاً انتقال قدرت از تهران به چند مرکز تازه نیست؛ هدف ساختن نظمی است که در آن قدرت در هر سطح محدود، پاسخگو و قابلاعتراض باشد.
نظر شما چیست؟ آیا مناطق باید پیش از تدوین قانون اساسی سراسری، یا همزمان با آن، کار بر پیشنویس قانون اساسی خود را آغاز کنند؟
میزبان: پویان اصلانی