سه‌شنبه، ۱۹ آبان ۱۴۰۵ – ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶; امروز دو محور بیش از همه اهمیت دارند: تشدید درگیری عربستان و حوثی‌ها در یمن و ادامه تلاش آمریکا و قطر برای رسیدن به توافق با ایران. در حوزه دریایی نیز یک نشانه مثبت دیده می‌شود: عبور نفتکش‌های حامل گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز در ماه اکتبر افزایش یافته، هرچند خطر حملات هنوز برطرف نشده است.
۱. عربستان و حوثی‌ها؛ تشدید حملات موشکی
مهم‌ترین تحول نظامی امروز
رویترز امروز گزارش داده است که ائتلاف نظامی به رهبری عربستان چند حمله موشکی و پهپادی حوثی‌ها را رهگیری کرده است:
- دو موشک، یکی بالستیک و دیگری کروز، به سمت ریاض شلیک شده‌اند.
- یک موشک بالستیک دیگر جنوب عربستان را هدف گرفته است.
- یک پهپاد نیز بر فراز منطقه نفت‌خیز شرقی عربستان رهگیری شده است.
- مقام‌های دفاع مدنی برای ریاض و شهرهای ابها و خمیس مشیط هشدار صادر کردند و سپس اعلام کردند خطر فوری برطرف شده است.
هم‌زمان، خبرگزاری سبأ وابسته به حوثی‌ها مدعی شده است که عربستان به صنعا حمله هوایی کرده و یک پمپ‌بنزین و ساختمان شرکت نفت یمن را هدف قرار داده است. این بخش از گزارش هنوز از سوی مقام‌های سعودی مستقلاً تأیید نشده است.
اهمیت: درگیری عربستان و حوثی‌ها اکنون به یک جبهه فعال و مستقل در بحران منطقه‌ای تبدیل شده است. حمله به زیرساخت‌های نفتی و فرودگاهی عربستان می‌تواند ریاض را به واکنش نظامی گسترده‌تری سوق دهد.
۲. مذاکرات ایران و آمریکا؛ دیدار ترامپ با نخست‌وزیر قطر
رویترز گزارش داده است که ترامپ روز دوشنبه با محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، در واشنگتن دیدار کرده است. هدف اصلی دیدار، بررسی راه‌های پیشبرد مذاکرات ایران و آمریکا بوده است.
با وجود این تلاش‌ها، مقام‌های آمریکایی و کشورهای خلیج فارس درباره دستیابی سریع به توافق خوش‌بین نیستند.
- ایران خواهان پایان محاصره دریایی آمریکا، رفع بخشی از تحریم‌ها و توقف حملات است.
- آمریکا این شروط را نپذیرفته و خواهان توافقی است که موضوع هسته‌ای ایران را نیز دربرگیرد.
- قطر همچنان پیام‌ها و پیشنهادها را میان دو طرف منتقل می‌کند.
رویترز تأکید می‌کند که فعلاً توافق فوری در دسترس به نظر نمی‌رسد.
۳. ترامپ: فعلاً حمله گسترده تازه‌ای انجام نمی‌دهیم
در تازه‌ترین موضع‌گیری، ترامپ گفته است آمریکا در حال حاضر قصد آغاز عملیات نظامی گسترده تازه علیه ایران را ندارد؛ دلیل اعلام‌شده او، «پیشرفت مثبت» در مسیر پایان جنگ و تمایل کشورهای عربی خلیج فارس به جلوگیری از تشدید درگیری است.
او در عین حال تأکید کرده که نیروهای آمریکا برای اقدام نظامی آماده‌اند و اگر شرایط تغییر کند، گزینه حمله همچنان روی میز خواهد بود.
در مقابل، محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، اظهارات آمریکا درباره مذاکرات را «خبرسازی درباره مذاکرات خیالی» خوانده و گفته است واشنگتن باید شروط هفت‌گانه ایران را بپذیرد.
بنابراین، میان ادعای واشنگتن درباره پیشرفت مذاکرات و موضع تهران اختلاف آشکاری وجود دارد.
۴. تنگه هرمز؛ افزایش عبور نفتکش‌های LNG
نشانه مثبت اقتصادی
رویترز امروز گزارش داده است که تعداد نفتکش‌های حامل گاز طبیعی مایع (LNG) که در ماه اکتبر از تنگه هرمز خارج شده‌اند، به بالاترین سطح ماهانه از زمان آغاز جنگ رسیده است.
این تحول می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت نسبی بخشی از تجارت انرژی باشد؛ اما به‌معنای عادی‌شدن وضعیت کشتیرانی نیست.
بر اساس گزارش‌های سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، در روزهای اخیر همچنان حوادث امنیتی برای کشتی‌ها ثبت شده است:
- ۷ نوامبر: حادثه‌ای involving یک کشتی فله‌بر و نیروهای نظامی در خلیج عمان، نزدیک خورفکان امارات؛ جزئیات خسارت و وضعیت خدمه نامشخص بود.
- ۶ نوامبر: یک نفتکش در نزدیکی خصب عمان از انفجار در بدنه خود خبر داد؛ خدمه سالم بودند و کشتی به حرکت ادامه داد.
- ۵ نوامبر: یک نفتکش در نزدیکی قطر هدف دو پرتابه ناشناس قرار گرفت.
۵. عراق، مصر و دیگر کشورهای منطقه
- عراق: در منابع معتبر امروز، تحول تازه و مستقلی درباره ورود نظامی عراق به جنگ گزارش نشده است. موضع اصلی بغداد همچنان جلوگیری از استفاده از خاک این کشور برای حمله به همسایگان است.
- مصر: خبر مهم و تأییدشده‌ای از ورود مستقیم مصر به بحران یا تصمیم نظامی تازه این کشور منتشر نشده است.
- قطر: نقش میانجی‌گری آن همچنان فعال است و دیدار نخست‌وزیر قطر با ترامپ نشان می‌دهد دوحه در تلاش است کانال مذاکره را حفظ کند.
- عمان: امنیت کشتیرانی و ترتیبات عبور از هرمز همچنان از موضوعات مهم تماس‌های منطقه‌ای است.
سه نکته برای پیگیری در روزهای آینده:
1. آیا دیدار ترامپ و نخست‌وزیر قطر به یک پیشنهاد رسمی و قابل قبول برای ایران منجر می‌شود؟
2. آیا عربستان در برابر حملات موشکی حوثی‌ها عملیات گسترده‌تری در یمن آغاز خواهد کرد؟
3. آیا افزایش عبور نفتکش‌های LNG از هرمز ادامه پیدا می‌کند یا حوادث امنیتی دوباره کشتیرانی را مختل خواهد کرد؟
جمع‌بندی :
احتمال حمله گسترده فوری آمریکا به ایران نسبت به روزهای گذشته کمتر به نظر می‌رسد، اما جنگ پایان نیافته است. در حال حاضر، خطر گسترش درگیری از مسیر یمن و حملات به زیرساخت‌های انرژی عربستان یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های منطقه است.
منابع امروز
- رویترز – رهگیری موشک‌ها و پهپادهای حوثی‌ها توسط عربستان، ۱۰ نوامبر
- رویترز – دیدار ترامپ با نخست‌وزیر قطر و چشم‌انداز مذاکرات، ۹ نوامبر
- تایمز اسرائیل – اعلام ترامپ درباره توقف موقت حملات گسترده، ۱۰ نوامبر
- رویترز – افزایش عبور نفتکش‌های LNG از تنگه هرمز، ۱۰ نوامبر
- UKMTO – گزارش رسمی حوادث دریایی خلیج فارس و دریای عمان
هیئت تحریریه آدپ
