در کنفرانس «شبکه فراگیر زن، زندگی، آزادی» (ایران آلترناتیو) که شنبه ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۴ مهر ۱۴۰۵ در کلن آلمان و به مناسبت چهارمین سالگرد جنبش «زن، زندگی، آزادی» برگزار شد، سانای ائلداش، نماینده حزب دموکرات آذربایجان، دیدگاه‌های این حزب درباره گذار سیاسی و ساختار آینده ایران را تشریح کرد. این کنفرانس با حضور فعالان، نمایندگان احزاب و تشکل‌های سیاسی و در قالب پنل‌های سخنرانی و گفت‌وگو درباره آلترناتیو سیاسی فراگیر برگزار شد.
ائلداش در این نشست بر ضرورت شکل‌گیری یک جمهوری فدرال پارلمانی و بازتوزیع قدرت سیاسی میان واحدهای فدرال تأکید کرد و گفت ساختار آینده ایران باید با پذیرش تنوع ملی، زبانی و اجتماعی کشور و بر پایه مشارکت برابر شهروندان طراحی شود. از این منظر، فدرالیسم صرفاً یک تقسیم اداری نیست، بلکه سازوکاری برای توزیع قدرت و تضمین مشارکت مؤثر مناطق و ملیت‌های مختلف در ساختار سیاسی کشور است.
نماینده حزب دموکرات آذربایجان همچنین بر ضرورت طراحی یک ساختار سیاسی بومی و متناسب با واقعیت‌های ایران تأکید کرد؛ ساختاری که شکل نهایی نظام سیاسی را پیشاپیش به جامعه تحمیل نکند و تعیین آن را به مردم واگذار کند. به گفته او، وظیفه احزاب سیاسی در این مرحله، فراهم‌کردن شرایط و سازوکارهای دموکراتیک برای اعمال حق تعیین سرنوشت مردم است، نه تصمیم‌گیری به جای آنان.
ائلداش به ضرورت شکل‌گیری یک آلترناتیو سیاسی واقعی و همکاری سازمان‌یافته میان احزاب اشاره داشت و بر ایجاد سازوکارهای مذاکره، تصمیم‌گیری مشترک، توافق سیاسی و مشارکت برابر و فراگیر تأکید کرد و مسئولیت احزاب را در فراهم‌کردن الزامات دموکراتیک دوره گذار، اساسی دانست.
در این چارچوب، دوره گذار باید به‌گونه‌ای سازمان یابد که همه نیروهای اجتماعی و سیاسی امکان مشارکت برابر داشته باشند و شرایط لازم برای اعمال حق تعیین سرنوشت مردم فراهم شود. از نگاه مطرح‌شده در این نشست، نتیجه این فرایند باید در قانون اساسی دموکراتیک آینده ایران انعکاس یابد؛ قانونی که حقوق برابر شهروندان، تنوع ملی و زبانی، توزیع قدرت و سازوکارهای مشارکت سیاسی را تضمین کند.
ائلداش همچنین بر ضرورت پذیرش مسئولیت واقعی و دموکراتیک از سوی احزاب سیاسی تأکید کرد و حزب دموکرات آذربایجان را نیز در برابر این مسئولیت، متعهد به مشارکت سازمان‌یافته در روند شکل‌گیری آینده سیاسی ایران دانست.
#سانای_ائلداش #حزب_دموکرات_آذربایجان #ایران_آلترناتیو #جمهوری_فدرال #فدرالیسم