روز جمعه، شماری از ارشدترین مشاوران امنیت ملی دولت ترامپ در کمپ دیوید نشست محرمانه‌ای برای بررسی گام‌های بعدی در جنگ ایران و همچنین بحران حوثی‌ها در یمن برگزار کردند. به گزارش Axios، موضوع اصلی، گزینه‌های نظامی در شرایطی بوده که مذاکرات آمریکا–ایران عملاً به بن‌بست رسیده است.
این تحول در کنار اعزام ناو هواپیمابر سوم و حدود ۹ تا ۱۰ هزار نیروی اضافی آمریکا که در گزارش دیروز آمد، نشان می‌دهد واشنگتن در حال آماده‌سازی گزینه‌های نظامی گسترده‌تر است؛ هرچند نشست کمپ دیوید به‌تنهایی به معنای تصمیم قطعی برای حمله جدید نیست.
عربستان در حال آماده‌سازی حمله بزرگ علیه حوثی‌هاست
این مهم‌ترین تحول جدید در جبهه منطقه‌ای است. رویترز گزارش داده عربستان در حال آماده‌سازی یک عملیات نظامی برای بازپس‌گیری مناطق ساحلی و کنترل دوباره باب‌المندب است. طبق این گزارش، ممکن است بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی با پشتیبانی هوایی عربستان در عملیات شرکت کنند و زمان آغاز عملیات از «هفته‌های آینده» تا بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا متغیر است.
نکته مهم درباره میزان قطعیت: اصل آماده‌سازی عملیات را رویترز بر اساس اظهارات چند منبع مطلع گزارش کرده، اما زمان آغاز و وسعت نهایی عملیات هنوز قطعی نیست. مؤسسه ISW نیز از آمادگی عربستان برای حمایت از عملیات نیروهای دولت یمن خبر داده است.
اهمیت این موضوع بسیار فراتر از یمن است: در صورت آغاز عملیات، جنگ ایران–آمریکا می‌تواند عملاً به یک جبهه نظامی بزرگ در جنوب دریای سرخ نیز تبدیل شود.
یک نفتکش در نزدیکی عمان هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفت
طبق گزارش رسمی UKMTO که رویترز منتشر کرده، یک نفتکش در حدود چهار مایل دریایی شرق عمان با یک پرتابه ناشناس برخورد کرده است. خدمه سالم هستند و فعلاً نشانه‌ای از آلودگی نفتی گزارش نشده است. عامل حمله هنوز مشخص نیست و بنابراین هنوز نمی‌توان آن را به ایران یا گروه دیگری نسبت داد.
این حادثه مهم است چون نشان می‌دهد حتی در شرایطی که بخشی از جریان انرژی از هرمز ادامه دارد، امنیت کشتیرانی همچنان شکننده است.
عراق از آمریکا برای پروازهای ایرانی به نجف معافیت گرفته است
یک تحول جدید در رابطه بغداد–واشنگتن–تهران این است که عراق اجازه داده شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، به‌جز ماهان‌ایر، تا سقف ۴۰ پرواز در روز به مقصد و از مبدأ نجف انجام دهند. این تصمیم پس از دریافت معافیت از تحریم‌های آمریکا اتخاذ شده است.
این اقدام از نظر سیاسی مهم است: بغداد در حالی که همکاری امنیتی خود را با آمریکا حفظ کرده، برای حفظ ارتباطات حیاتی با ایران و به‌ویژه سفرهای مذهبی توانسته یک استثنای محدود از واشنگتن بگیرد. رویترز گزارش داده این معافیت فعلاً محدود است و احتمال تمدید آن به نحوه اجرای تدابیر نظارتی عراق بستگی دارد.
یک پیامد انسانی مهم در یمن
هم‌زمان با آماده‌شدن عربستان برای عملیات، سازمان جهانی غذا هشدار داده وضعیت غذایی در مناطق تحت کنترل دولت یمن به‌شدت بدتر شده است؛ رویترز گزارش می‌دهد ۷۴ درصد خانواده‌ها در این مناطق با گرسنگی مواجه‌اند و ادامه جنگ و اختلال در مسیرهای وارداتی می‌تواند بحران را تشدید کند.
جمع‌بندی
امروز مهم‌ترین تغییر نسبت به گزارش قبلی، هم‌زمان‌شدن سه روند خطرناک است:
- واشنگتن در حال بررسی گزینه‌های نظامی جدید در سطح عالی؛
- عربستان آماده یک عملیات بزرگ برای بازپس‌گیری باب‌المندب؛
- و امنیت کشتیرانی در نزدیکی عمان همچنان با حملات ناشناس تهدید می‌شود.
در مقابل، عراق یک استثنای محدود از تحریم‌های آمریکا برای حفظ پروازهای ایران به نجف گرفته است که نشان می‌دهد بغداد هنوز در حال مدیریت هم‌زمان روابط با واشنگتن و تهران است.
فعلاً حمله جدید و بزرگ آمریکا به ایران یا آغاز رسمی عملیات عربستان علیه حوثی‌ها تأیید نشده است؛ بنابراین این دو را باید «آماده‌سازی و گزینه نظامی» دانست، نه عملیات آغازشده.
منابع:
Axios — نشست محرمانه تیم امنیت ملی ترامپ در کمپ دیوید
رویترز — برنامه عربستان برای عملیات علیه حوثی‌ها و باب‌المندب
رویترز — برخورد پرتابه ناشناس با نفتکش در نزدیکی عمان
رویترز — اجازه پروازهای ایرانی به نجف پس از معافیت آمریکا
رویترز — تشدید بحران غذایی در یمن
هیئت تحریریه آدپ
