تحول مهم در پیمان مکه ، شکلگیری یک معماری امنیتی منطقهای جدید در کنار بنبست هرمز است.
- ایران و پیمان ترکیه–عربستان–پاکستان: تهران امروز رسماً اعلام کرد پیمان دفاعی جدید ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان را تهدید مستقیم علیه خود نمیداند و آن را نشانه حرکت منطقه به سمت «خوداتکایی امنیتی» دانست. این موضع مهم است، زیرا پیمان جدید از نظر ترکیه سازوکاری شبیه اصل دفاع جمعی ناتو دارد و احتمال گسترش آن به کشورهای دیگری از جمله مصر مطرح شده است.
- آمریکا–ایران و هرمز: در مذاکرات هنوز توافقی حاصل نشده است. ترامپ خواستار پرداخت غرامت از سوی ایران شده، در حالی که تهران رفع تحریمها، خروج نیروهای آمریکایی و تضمینهای امنیتی را در چارچوب شروط خود برای بازگشایی هرمز مطرح کرده است. در نتیجه، چشمانداز بازگشایی کامل تنگه همچنان مبهم است.
- پیامد برای منطقه: اهمیت پیمان سهجانبه این است که پس از جنگ، کشورهای منطقه فقط به تضمین امنیتی آمریکا تکیه نمیکنند و در حال ایجاد ترتیبات مستقلتر هستند. از سوی دیگر، مصر بهعنوان عضو بالقوه این سازوکار، میتواند در آینده نقش مهمتری در امنیت دریای سرخ و مقابله با پیامدهای جنگ داشته باشد.
بنابر این پیمانمکه بیش از آنکه یک حمله تازه باشد، نشانه شکلگیری نظم امنیتی منطقهای پس از جنگ است. اگر پیمان ترکیه–عربستان–پاکستان به مصر یا کشورهای دیگری گسترش یابد، میتواند در بلندمدت یکی از مهمترین پیامدهای ژئوپلیتیکی جنگ ایران–آمریکا/اسرائیل باشد؛ بهویژه اگر همزمان نقش تضمینکننده امنیت آمریکا در خلیج فارس کاهش یابد.
هیئت تحریریه آدپ
منتشر شده در
منطقه
ایران
