امروز مهم‌ترین تحول، بازشدن روزنه‌ای برای توافق احتمالی میان ایران و آمریکا در دوحه، هم‌زمان با افزایش آمادگی نظامی دو طرف برای احتمال ازسرگیری جنگ است.
۱. پیشنهاد تازه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، امروز به الجزیره گفته است که تهران و میانجی‌های قطری درباره طرحی برای بازگشایی تنگه هرمز ظرف دو روز به توافق اولیه رسیده‌اند؛ مشروط به اینکه آمریکا شرایط ایران را بپذیرد.
محورهای اصلی اختلاف عبارت‌اند از:
- پایان محاصره دریایی بنادر ایران؛
- تضمین عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز؛
- تعیین تکلیف تحریم‌های نفتی؛
- چگونگی رسیدگی به ذخایر اورانیوم با غنای بالا و بازرسی‌های آژانس.
این پیشنهاد هنوز توافق نهایی ایران و آمریکا نیست و پذیرش واشنگتن نیز تأیید نشده است.
منبع: الجزیره، ۱ نوامبر
۲. پیام جی‌دی ونس؛ تغییر لحن واشنگتن؟
مقام امنیتی ایران، محسن رضایی، گفته است نامه‌ای از جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، دریافت کرده و لحن واشنگتن را نسبت به گذشته متفاوت و مثبت ارزیابی می‌کند.
در مقابل، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته است دونالد ترامپ هنوز تصمیمی درباره حمله مجدد به ایران نگرفته و راه‌حل دیپلماتیک همچنان امکان‌پذیر است.
این تحول اهمیت دارد، زیرا نشان می‌دهد ارتباطات غیرمستقیم دو طرف همچنان برقرار است؛ اما هنوز گفت‌وگوی مستقیم و توافق رسمی اعلام نشده است.
منابع:
۳. هشدار رهبر ایران درباره پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی
رهبر جمهوری اسلامی، مجتبی خامنه‌ای، به فرماندهان نظامی دستور داده است در برابر هرگونه تهدید آمریکا و اسرائیل، پاسخ فوری و مؤثر بدهند و محدودیت جغرافیایی برای آن در نظر نگیرند.
این موضع در شرایطی مطرح شده که گزارش‌هایی درباره احتمال آغاز عملیات نظامی آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر منتشر شده است.
بااین‌حال، روبیو تأکید کرده ترامپ هنوز تصمیم نهایی برای حمله نگرفته است.
منبع: آسوشیتدپرس، ۳۱ اکتبر و ۱ نوامبر
۴. رکورد تازه حملات به کشتی‌ها در تنگه هرمز
طبق گزارش الجزیره، تعداد حوادث و حملات ثبت‌شده علیه کشتی‌ها در تنگه هرمز به دست‌کم ۳۵ مورد رسیده است.
همچنین فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرده که از آغاز محاصره دریایی، ۱۴۴ کشتی تجاری را تغییر مسیر داده است.
این وضعیت نشان می‌دهد بحران دریایی همچنان یکی از مهم‌ترین ابزارهای فشار متقابل ایران و آمریکاست.
منبع: الجزیره، ۱ نوامبر
۵. قطر؛ کشتی حامل گاز طبیعی مایع هدف قرار گرفت
روزنامه نشنال امروز گزارش داده است که کشتی حامل گاز طبیعی مایع قطر به نام «المعیده» هنگام عبور از خلیج فارس با اجسام ناشناس برخورد کرده است.
جزئیات عامل حادثه، میزان خسارت و وضعیت کامل کشتی هنوز روشن نیست. اگر این حادثه تأیید شود، اهمیت آن فراتر از یک حادثه دریایی است؛ زیرا قطر یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان LNG جهان است.
منبع: نشنال، ۱ نوامبر
۶. یمن؛ مرگ یک کارمند سازمان ملل در بازداشت حوثی‌ها
سازمان ملل مرگ محمد الشامی، یکی از کارکنان خود، در بازداشت نیروهای حوثی را محکوم کرده است. تعدادی دیگر از کارکنان سازمان ملل نیز همچنان در بازداشت هستند.
این موضوع نشان‌دهنده وخامت وضعیت انسانی و امنیتی در یمن است. هم‌زمان، حمله حوثی‌ها به فرودگاه عدن در روزهای گذشته، فعالیت‌های امدادی و پروازهای این فرودگاه را مختل کرده است.
منابع:
۷. عراق، مصر و کشورهای خلیج فارس؛ تلاش برای جلوگیری از جنگ مجدد
کشورهای منطقه، به‌ویژه قطر، عربستان، پاکستان، ترکیه، مصر و عراق، نگران‌اند که حمله مجدد آمریکا به ایران باعث گسترش جنگ به خاک آن‌ها شود.
عمان نیز پیشنهاد ایجاد یک چارچوب امنیتی منطقه‌ای با مشارکت ایران و عراق را مطرح کرده است.
بر اساس گزارش واشنگتن‌پست، کشورهای خلیج فارس نگران‌اند که میزبانی پایگاه‌های نظامی آمریکا آن‌ها را در معرض حملات تلافی‌جویانه ایران قرار دهد.
منبع: واشنگتن‌پست، ۳۱ اکتبر
ارزیابی نهایی : امروز نسبت به روزهای گذشته یک تغییر مهم دیده می‌شود: دیپلماسی از سطح پیام‌های غیرمستقیم به سمت طرح مشخصی برای بازگشایی تنگه هرمز حرکت کرده است. بااین‌حال، تهدید نظامی همچنان جدی است و انتخابات آمریکا در ۳ نوامبر می‌تواند بر تصمیم‌های واشنگتن اثر بگذارد.
در حال حاضر، مهم‌ترین موضوعی که باید در ۲۴ تا ۴۸ ساعت آینده دنبال کنیم، پاسخ آمریکا به پیشنهاد ایران و نتیجه مذاکرات قطر است.
