بیر نئجه گون سونرا یونسکو طرفیندن اعلان اولونان بین الخالق آنا دیلی گونو، ۲۱ فورال، بوتون دونیادا آنیلیب قید اولوناجاقدیر. .
بوگون بیزه خاطیرلادیر کی دیل صرفاً ارتباط وسیلهسی یوخ، بلکه کیملییین، تاریخي حافظهنین، بیلگینین نسل دن نسيله ائوتورولمه سی و وطنداشلارین اجتماعی و سیاسی حیاتیندا برابر ایشتراکینین اساس سوتونودور. بو گونون یاد ائدیلمه سی، انسان لارین مدنی و کولتورل چشیتلیلیگی و ملتلرین کرامتینین یاد ائدیلمه سی دیر.
تاریخ بیزه گؤستریر کی چوخملیتی دولتلرده دیل ومدنی فرق لیلیکلرین انکار ائدیلمه سی و بیر دیلین تک مشروع قودرت، تحصیل و ایداره دیلی کیمی تحمیل ائدیلمه سی،چوخ حاللاردا قورولوش برابرسیزلیکلره سبب اولموشدور.
«مرکز و اطراف» نظریهلری گؤستریر کی سیاسی و مدنی قدرتین بیر دیل اطرافیندا تمرکزلهشمه سی، باشکا دیل قروپلارینین حاشیهیه ایتیلمه سی و اجتماعی، اقتصادی و مدنی چات لارین درینلشمه سینه سبب اولموشدور.
چوخ دولت-ملت تجربهلرینده «واحید ملت» قورماق هدفی و آدی ایله دیلین واحید لشمه سی سیاستلری یورودولموشدور. لاکین بو سیاستلر عملده «غیر رسمی »دیللره صاحب اولان ملیتلرده تبعیض، عدالتسیزلیک و بیگانه لیک حسی یاراتمیشدیر.
تحصیل ساحهسینده آپاریلان علمی آراشدیرمالار دا گؤستریر کی ابتدایی ایللرده آنا دیلده تحصیل، تحصیلی اوغورون آرتماسی، اجتماعی مشارکتین گوجلنهمسی و ملی هم رای لیک این محکملنمه سی ایله مستقیم علاقهداردر.
حقیقی انسجام فرقلرین حذف ائدیلمه سی ایله یوخ، بلکه اونلارین رسمیتلهشدیریلمه سی ایله یارانار. چوخدیلی اولکهلرین اوغورلو تجربهلری گؤستریر کی میلیونلارلاجا دانیشانلاری اولان دیللرین رسمیت قازانماسی، ملی وحدت اوچون تهدید یوخ، بلکه قالیجی ثبات و درین دمکراسی اوچون ضمانت دیر.
ایران کیمی مختلف کولتور و دیللی وطنداشلارا مالک بیر اولکهده، دیل مسئلهسی هله ده قدرت قورلوشوندان و حتی سیاسی اپوزیسیون سویلم لرینده ( گفتمانلاریندا ) حل اولونمامیش بیر مسئله کیمی قالماقدادیر.
بعضی سیاسی گروپلار ملی وحدتین ضعیفله مه سی یا تجزیه قورخوسو ایله چوخدیلی سیستمین رسمیت ایندن چکینیرلر. مقابلده ایسه بیر گروپ اینانیر کی حقیقی دمکراسی «آشاغیدان یوخارییا»، برابر وطنداش حقوقلاری و اولکهده میلیونلارلا دانیشانی اولان دیللرین رسمیت قازانماسی ایله ممکن اولار.
بو ایکی متفاوت یاناشما، ایران اپوزیسیونونون انسجام تاپا بیلمهمسینین اساسی سببلریندن بیریدیر.
دیل برابرسیرلیگی و مدنی - کولتورال قدرتین عادل تقسیم مسألهسی حل اولونمایانادک، مشترک ملی پروژهنین قورولماسی چتین اولاجاقدیر.
بیز آذربایجان دموکرات پارتیسی اولاراق اینانیریق کی:
• آنا دیلده تحصیلین، رابیط دیل یا دیللر ایله یاناشی تضمین اولونماسی،
• رسانه، تحصیل و ایدارهده برابر حالدا دیل ومدنی حقوقلارین تأمین ائدیلمه سی،
• و ملی وحدت مفهومونون فرقلیلیک لر اساسیندا یئنیدن تعریف ائدیلمه سی،
قالیجی ودواملی دمکراسییه گدن یولون آچیلماسینا کمک ائده بیلر.
دونیا آنا دیلی گونو ۲۱ فورال، ملت مفهومونو یئنیدن دوشونمک اوچون بیر فرصتلردیر؛ او ملت کی فرقلیلیکلرین انکارینا یوخ، بلکه قبول ، و قارشیلیقلی احترام و دیل سیاست نین عدالت اساسینا دایانیر.
یاشاسین دونیا انا دیلی گونو ۲۱ فورال
آذربایجان دموکرات پارتیسی
۱۹ فورال ۲۰۲۶
