عربستان پس از حمله پهپادی به خط لوله راهبردی شرق–غرب، آن را موقتاً بست. این خط حدود ۴ تا ۵ میلیون بشکه در روز ظرفیت انتقال دارد و مسیر جایگزین مهمی برای دور زدن هرمز است. بغداد و ریاض گفتند پهپادها از خاک عراق پرتاب شدهاند.
عراق در واکنش، تحقیقات امنیتی را آغاز و یک فرمانده ارشد نظامی در استان میسان را برکنار کرد. این مسئله فشار بر دولت عراق برای مهار گروههای مسلح نزدیک به ایران را بهشدت افزایش داده است.
همزمان، حوثیها جزیره پِریم/میون در بابالمندب را تصرف کردند؛ یعنی در همان روز، دو مسیر حیاتی هرمز و بابالمندب تحت فشار قرار گرفتند.
ترامپ گفت ایران احتمالاً پشت حمله به خط لوله عربستان است، اما آمریکا درخواست عربستان برای مداخله نظامی مستقیم علیه حوثیها را نپذیرفت و بیشتر به ارائه اطلاعات و حمایت غیرمستقیم روی آورد.
۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶
بحران وارد مرحله اقتصادی بسیار جدیتری شد.
رویترز گزارش داد آسیب خط لوله عربستان میتواند تا ۴٪ عرضه جهانی نفت را در معرض اختلال قرار دهد؛ ذخایر موجود در ینبع برای ادامه صادرات بدون خط لوله فقط حدود ۵ تا ۷ روز کفایت میکند.
در یمن، درگیریها شدیدتر شد و حوثیها حملات تازهای علیه عربستان انجام دادند؛ در مقابل، نیروهای مورد حمایت عربستان حملات متقابل خود را افزایش دادند.
در نتیجه، عربستان اکنون از دو جهت تحت فشار است: حملات مرتبط با گروههای عراقی از شرق و پیشروی حوثیها از جنوب/غرب. AP این وضعیت را یکی از جدیترین تهدیدهای امنیتی عربستان در این مرحله از جنگ توصیف کرده است.
ترامپ نیز موضع مهمی گرفت و گفت ممکن است آمریکا پس از جنگ برای مدتی در ایران بماند و از منابع نفتی آن استفاده کند؛ همچنین گفت جنگ ممکن است تا اواخر سال ادامه پیدا کند.
۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ — امروز
تحول مهم تازه: مسیر دیپلماتیک هرمز نیز دچار عقبگرد شده است.
عمان نشست برنامهریزیشده میان ایران و کشورهای منطقه درباره مدیریت و امنیت تنگه هرمز را به تعویق انداخته است؛ دلیل اعلامشده، نبود اجماع و نگرانی برخی کشورهای منطقه، از جمله عربستان، درباره پیشنهادهای مطرحشده است.
همزمان، گزارش رویترز نشان میدهد نفت برنت به حدود ۱۰۷.۸ دلار رسیده و نفت آمریکا به حدود ۱۰۲.۹ دلار افزایش یافته است؛ یعنی بازار اکنون اختلال همزمان هرمز، بابالمندب و خط لوله عربستان را در قیمتها لحاظ میکند.
در عراق، گذرگاههای مرزی با ایران که پس از حملات بسته شده بودند دوباره باز شدهاند، اما بحران سیاسی–امنیتی ناشی از استفاده از خاک عراق برای حمله به عربستان همچنان پابرجاست.
مصر: تحول نظامی تازهای در داخل مصر در این سه روز که همسطح تحولات عراق و یمن باشد تأیید نشده است. اما برای قاهره، خطر اکنون جدیتر شده: فشار همزمان بر هرمز و بابالمندب مستقیماً امنیت مسیر دریای سرخ و درآمدهای کانال سوئز را تهدید میکند.
جمعبندی امروز
تحول اصلی سه روز گذشته این است که جنگ از یک رویارویی عمدتاً ایران–اسرائیل/آمریکا به یک بحران چندلایه منطقهای تبدیل شده است:
تعویق مذاکرات عمان درباره هرمز مهمترین نشانه جدیدی است که نشان میدهد فعلاً مسیر دیپلماتیک برای کاهش بحران به نتیجه نرسیده است.
منابع:
Reuters — حمله به خط لوله عربستان و گسترش بحران انرژی
Reuters — تشدید بحران هرمز، بابالمندب و بازار نفت
AP — تحولات امروز منطقه و تعویق مذاکرات هرمز
هیئت تحریریه آدپ