آذربایجان فدرال-دموکرات بیرلیگی
گوج بیرلیکدهدیر.
آذربایجاندا و ایراندا آزادلیق، ائشیدلیک و عدالت اساسلی دموکراتیک بیر نیظامین قورولماسی اوچون دموکراتیک قووهلرین بیربیرینه یاخینالشماسی ضرورتینی نظره آلاراق آذربایجان دموکرات پارتیسی و اوجاق (آذربایجان دموکراسی و توسعه اوجاغی) اورتاق پرنسیپلر اساسیندا سیاسی و مدنی ایشبیرلیگی اوچون آذربایجان فدرال-دموکرات بیرلیگینی قوردوقلارینی اعلان ائدیرلر.
ایکی طرفین اورتاق ایشبیرلیگی مرامنامهسی؛ اؤلکهده دموکراسی نین گئرچکلشمهسی، و خصوصاً آذربایجانین اؤزونو ایداره ائتمه حاققینا مالیک اولماسی، دموکراسینین گئرچکلشمهسی، آیریسئچکیلیگین آرادان قالدیریلماسی، قالیجی و داواملی اینکیشاف اوغروندا طرفلر آراسیندا ایشبیرلیگینین اساس پرنسیپلرینی معین ائدیر.
آذربایجان فدرال-دموکرات بیرلیگی آذربایجانلیلار و اؤلکهنین دؤرت بوجاغیندا یاشایان دیگر سویداشلاریمیزین اورتاق چیخارلاری اوغروندا آذربایجانین و بوتون ایران تورکلرینین سیاسی تشکیلاتلاری ایله بیرگه چالیشماغا حاضیر اولدوغونو اعلان ائدیر.
23 مارس 2026
آذربایجان فدرال-دموکرات بیرلیگی، اورتاق ایشبیرلیگی پرنسیپلری
ماده ۱ – دموکراسی
طرفلر وطنداش حاکیمیتینه، آزاد و عدالتلی سئچکیلره، ایقتیدار و ایدارهنین زوراکیلیقدان اوزاق و باریشیق شکیلده و دؤنوشوملو اولاراق اَل دییشدیرمهسینه و وطنداشلارین اؤلکهنین ایدارهسینده فعال ایشتیراکینا اساسلانان دموکراتیک بیر نیظامین قورولماسینی دستکلهییرلر. طرفلر اینانیرلار کی گلهجک ایراندا سیاسی گوج مرکزدن چئورهیه داشینمادان و فدرال بیر سیستم قورولمادان دموکراسینین گئرچکلشمهسی مومکون اولمایاجاقدیر.
ماده ۲ – اؤلکهنین گلهجک سیاسی قورولوشو
طرفلر اؤلکهده جمهوریتچی، سکولار، غیر-مرکزی و فدرال بیر سیاسی قورولوشون قورولماسینی دستکلهییرلر و فدرال دولت ایله ایالتلر آراسیندا سیاسی گوجون عدالتلی بیر شکیلده بؤلوشدورولمهسینی ضروری حئساب ائدیرلر. فدرال دؤولت سینیرلارینین ایسه تاریخی و تانینمیش آذربایجان تورپاقلارینا دایاندیغینی قبول ائدیرلر. دیگر بؤلگهلر اوچون باریشجیل و وطنداش سسینه دایانان بیر ایرادهنین اورتایا قویولماسینی دستکلهییرلر.
ماده ۳ – انسان حقوقلاری
طرفلر بیرلشمیش میللتلرین انسان حقوقلاری بیاننامهسی، اولوسلارآراسی توپلومسال حاقلار و اولوسلارآراسی سؤزلشمهلرین پرنسیپلرینی قانونوئریجیلیک و اؤلکه ادارهسینین اساسینی تشکیل ائتدیگینی قبول ائدیر و بو اوغوردا اورتاق چالیشمایی هدفلهییرلر. بیر باشقا معنادا طرفلر اینسان حقوقونو سادهجه بو سؤزلشمهلر و سندلر ایله سینیرلی گؤرمور، آیریجا وطنداش حقوقونو سادهجه فردلرین حقوقو اولاراق دیرلندیرمیر، توپلومسال حاقلارین گئرچکلشمهسی اوچون ده موباریزه ائدیرلر.
ماده ۴ – آیریسئچکیلیگین ردّ ائدیلمهسی
طرفلر جنسیت، دیل، ائتنیک کؤک، اینانج، توپلومسال طبقه یا دا سیاسی باخیش اساسیندا هر شکیلده آیریسئچکیلیگی ردّ ائدیر و بوتون وطنداشلار اوچون حقوقی و اجتماعی ائشیدلیگین یئرینه گتیریلمهسینی هدفلهییرلر.
ماده ۵ – جینسیت ائشیدلیگی
طرفلر قادین و کیشیلرین حقوقلارینین تام ائشیدلیگینه، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ساحهلرده جینسیت اساسلی آیریسئچکیلیگین آرادان قالدیریلماسینین ضروری اولدوغونا اینانیرلار و بو یؤنده چالیشیرلار.
ماده ۶ – میللی و فرهنگی عدالت
طرفلر ایراندا میللی، کیملیک، دیل و کولتور باخیمیندان چوخلوق و فرقلیلیکلرین اولدوغونو قبول ائدیر و دیل عدالتینی، آنادیلده اؤیرنیم حقوقونو و آسیمیلاسیون سیاستلرینین پوزولماسینی دموکراسینین ان اؤنملی اساسلاریندان حئساب ائدیرلر.
ماده ۷ – سکولاریزم
طرفلر دین ایله دؤولتین آیریلیغینی و هر بیر وطنداش اوچون اینانج، اعتیقاد و یا اعتیقادسیزلیق آزادلیغینی تضمین ائدن سکولار نیظامین قورولماسینی ضروری حئساب ائدیرلر.
ماده ۸ – اجتماعی و اقتصادی عدالت
طرفلر عدالتلی، شفاف و مولّد بیر اقتصادی سیستم اساسیندا سوسیال بیر دؤولتین قورولماسینی، امکچیلرین و اجتماعی قووهلرین حقوقلارینین قورونماسینی، بؤلگهلر آراسیندا داواملی و برابر اینکیشافین حیاتا کئچیریلمهسینی و فساد ایله موباریزهنی هدفلهییرلر.
ماده ۹ – چئوره حقوقو
طرفلر طبیعتین قورونماسینی، طبیعی قایناقلارین قالارغی و دوزگون ایدارهسینی و چئوره بحرانلارینین بیلیمسل یوللار ایله حلّ ائدیلمهسینی اؤلکهنین اساس اؤنجهلیکلریندن حئساب ائدیرلر.
ماده ۱۰ – مدنی جامعه و سیاسی آزادلیقلار
طرفلر حزبلرین، مئدیا اورقانلارینین، سندیکالارین و مدنی تشکیلاتلارین آزاد فعالیتینی، و باریشجیل اعتراض و توپلانمالار حقوقونو دموکراسینین اساس دایاناقلاریندان بیلیرلر.
ماده ۱۱ – خاریجی سیاست
طرفلر باریشجیل، اوزلاشماجی، قارشیلیقلی سایغی و اولوسلارآراسیحقوق پرنسیپلرینه دایانان بیر خاریجی سیاستی هدفلهییر و دستکلهییرلر.
ماده ۱۲ – دموکراتیک قووەلرین یاخینلاشماسی
طرفلر اؤلکهده دموکراتیک بیر نیظاما باریشجیل بیر گئچیش اوغروندا آذربایجان و ایرانین هر طرفینده یاشایان تورکلرین، او جوملهدن قشقاییلر و تورکمنلرین قورموش اولدوقلاری حزبلر و تشکیلاتلار و دیگر دموکراتیک و آزادلیقچی قووهلر ایله ایشبیرلیگی و ائتیلافلارین قورولماسینی ضروریحئساب ائدیرلر.
